Aušur, óhamingja og persónuleikabrestir

Žessi pistill er aš mķnu mati vekjandi til umręšu um įleitiš og flókiš mįlefni. Śtskżringar į rótum illskunnar eru į mešal hinna elstu og torrįšnustu višfangsefna mannlegrar hugsunar. Eitt af fyrstu verkefnum ķ žessari umręšu hefur oftast veriš aš leggja mat į vęgi lķffręšilegra erfša, félagslegra erfša og uppeldismótunar. Reynslan hefur sżnt aš žegar žessir strengir eru hafnir į loft myndast veruleg óvissa og žvķ varlegast aš fullyrša sem minnst. En umręšunni žarf aš halda vakandi.

Ķ pistlinum er komiš vķša viš en m.a. vikiš aš sišblindu og sjśklegri sjįlfsupphafningu og žremur afleišum og fylgifiskum įleitinna spurninga sem tengjast persónuleikaröskunum: a) fylgifiskum aušs, b) rótum hamingju/óhamingju og c) hugsanlegum skżringum į sjśklegri sjįlfsupphafningarįrįttu (narcissisma)/sišblindu. Žó ég sé sammįla fjölmörgu ķ pistlinum er freistandi aš leggja hér orš ķ belg.

Fylgifiskar aušs. Aušur sem slķkur er aldrei vondur eša góšur. Fólk sem mešhöndlar auš er hins vegar misjafnlega vel undir žaš bśiš. Mikill aušur ķ höndum andlega fįtęks fólks fer oft illa meš lķf žess. Oftar en ekki eru žeir hęfari en ašrir til umgengni viš auš, sem hafa (1.) alist upp viš og mótast til aš umgangast mikinn auš og (2.) hafa um leiš fengiš uppeldi og mótun til varśšar og hófsemi, (3.) hafa sjįlfir veriš lįtnir hafa fyrir žvķ aš njóta veraldlegra gęša ķ uppvexti og (4.) hafa upplifaš heima fyrir aš hamingja fęst ekki keypt fyrir fé. Į hinn bóginn eru žeir óheppnir sem ališ hafa meš sér žį hugsun aš hamingja og farsęld byggist óhjįkvęmilega į peningum. Žaš gildir bęši um žį sem hafa alist upp viš auš og hina sem ekki hafa slķka reynslu ķ farteskinu. Aušugt fólk hefur žó eitt fram yfir ašra. Žaš er fljótara aš komast aš žvķ aš aušur skapar hvorki hamingju né farsęld. Fljótara er žaš vegna žess aš mikill kaupmįttur gerir žeim fęrt aš upplifa mun hrašar hin sįru vonbrigši og nišurbrot sem skapast žegar ķ ljós kemur aš svo er alls ekki og aš hlaup er endalaust žegar hlaupiš er ķ vitlausa įtt. Hina efnaminni tekur žetta ferli mun lengri tķma. Žeir hafa lķka sem betur fer sjaldnast gengiš jafn skelfilega fram af sišferšisvitund sinni og hinir efnameiri gera stundum.

Rętur hamingju/óhamingju. Mjög margar hamingjurannsóknir, teknar į mismunandi stöšum og tķmum, hafa sannaš aš peningar hafa ekkert meš hamingju aš gera. (Sjį nįnari umfjöllun hér framar.) Hin sķšari įr hafa rannsakendur tališ hamingjuna byggja į samvirkni nokkurra žįtta, sem endurtekiš hafa komiš fram viš samanburš rannsókna. Harvardhįskóli hefur veriš leišandi ķ žeim rannsóknum. Žar į bę telja fręšimenn nś aš žegar öll kurl eru komin til grafar séu 1. tengsl lykilorš hamingjunnar og aš nęst žeim komi sś upplifun fólks 2. aš geta sjįlft haft nokkur įhrif į eigiš lķf.

Sjįlfsupphafning. Um žį fullyršingu höfundar aš sjįlfsupphafning sé afleišing įstleysis get ég alls ekki veriš sammįla. Ķ fyrsta lagi er śrlausnarefniš svo flókiš og langrannsakaš įn lokanišurstöšu, aš 1. žaš er einfaldlega ekki hęgt aš fullyrša aš nś sé skżringin komin, įstleysi valdi sjśklegri sjįklfsupphafningu (narcissisma). Ransóknir sżna hins vegar aš 2. įstleysi getur veriš mešverkandi įhrifavaldur eša 3. komiš žessum undirliggjandi persónuleikabresti af staš. Mér vitanlega liggja engar rannsóknir fyrir um aš fullyršing höfundar dugi til aš skżra žennan nišurrķfandi brest ķ mannlegu ešli. Um flestar tilgįtur og kenningar į žessu sviši er deilt, t.d. um vęgi félagslegra žįtta, persónuleikažętti og geštengslakenninguna, ž.e. um įhrif fyrstu félagslegu tengsla barna viš uppalendur sķna.

Ég tel aš stafręnar segulómmyndir af heilanum eigi įfram sem hingaš til eftir aš veita veigamiklar og óvęntar upplżsingar um orsakir persónuleikabresta. Nišurstöšur žeirra eru nś žegar fyrirheitažrungnar og spennandi og lofa góšu um framfarir į žessu mikilvęga sviši.

Ég žakka sr. Hildi Eir Bolladóttur fyrir aš vekja athygli į žesu mikilvęga mįlefni.


mbl.is Af hverju er sumt fólk sišblint?
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Skilningur į samhengi sögunnar fer žverrandi. Hvers vegna?

Žaš er fagnašarefni žegar fram kemur svo skörp greining į samtķmavanda. Žessi sérlega vel skrifaša grein Arnars Žórs Jónssonar hérašsdómara er ekki bara góš lögfręšileg įbending, heldur einnig dżrmęt innleišing til skilnings į hinu hugmyndasögulega samhengi ķslenskrar menningar. Įn skilnings į rótum hennar og framvindu veršur samfélagsumręšan oft fremur hol. Ég óttast aš žessi skilningur fari žverrandi į okkar óskįldlegu tķš. Ein af stóru spurningunum ķ mķnum huga er hvers vegna svo kunni aš vera.


mbl.is Įkvöršunarvaldiš sé ekki geymt ķ erlendum borgum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Eru engar nefndir ķ nešri deild breska žingsins, sem finna ąsęttanlegar nišurstöšur?

Nefndir Alžingis žurfa stundum aš leggja mikla vinnu ķ aš lagfęra og breyta lagafrumvörpum og žingsįlyktunartillögum til aš tryggur meirihluti tryggi farsęl mįlalok. Mér hefur alltaf fundist žetta verklag merki um lżšręšislegan žroska. Viš lestur frétta um BREXIT sķšustu vikur hafa žessar vangaveltur oft leitaš į huga minn. Af fréttaflutningi mętti halda aš breska forsętisrįšherranum einum og sér sé aftur og aftur skipaš aš koma į nż meš betri texta. Svona er žetta örugglega ekki ķ reynd. En mér er spurn, eru virkilega engar žingnefndir ķ nešri deildinni, sem vinna aš ritun texta til aš žóknast meirihluta žingsins? Žaš vęri athyglisvert aš lesa śttekt fréttamanns um hvernig breska žingiš iškar žetta žroskaverkefni lżšręšisins.

 


mbl.is Gęti enn fariš śt įn samnings
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

AFNĮM VERŠTRYGGINGAR

SKEFJALAUSIR VEXTIR UNDIR TVEIMUR NÖFNUM

Vinur minn hefur ķ nokkur įr greitt af tveimur hśseignum, einni į Ķslandi og annarri ķ Danmörku. Lįniš į hśsinu ķ Danmörku lękkar jafnt og žétt og eign hans ķ žvķ eykst aš sama skapi. Hann er įnęgšur og stoltur af eign sinni žar. Höfušstóll lįnsins į hśsinu į Ķslandi hękkar stöšugt, afborganir verša žyngri og hann į stöšugt minna ķ žvķ. Hann er ósįttur og reišur vegna žróunar mįla hér. Tröllasögur? Žvķ mišur ekki. Öll gögn ķ mįlinu liggja fyrir og tala sķnu mįli. Afnotagjald fjįrmuna į Ķslandi er skefjalaust. Žaš hjśpar sig tveimur nöfnum sem eru verštrygging og vextir.

AŠ ŽJÓNA TVEIMUR HERRUM

Žaš er ótrślegt aš verkalżšshreyfingin skuli ekki ķ yfirstandandi kjaravišręšum setja fram kröfu um afnįm verštryggingar lįna og aš kaupmįttur launa verši tryggšur meš reglulegum leišréttingum launatalna til samręmis viš hękkun vķsitölu neysluveršs. Oft eru sömu ašilar ķ framvaršarsveitum verkalżšsfélaga og lķfeyrissjóša. Lķfeyrissjóširnir eru stęrstu fjįrfestar į hinum innlenda hlutabréfamarkaši og stunda žar aš auki umfangsmikla śtlįnastarfsemi til umbjóšenda sinna. Sömu ašilar vinna annars vegar aš kjarabótum fyrir almenning og hins vegar aš žvķ aš hįmarka įgóšann af fjįrmįlastarfsemi lķfeyrissjóšanna, t.d. meš verštryggingu lįna, sem reynast mörgum mjög erfiš. Žaš hefur aldrei reynst gęfusamt og sannfęrandi aš žjóna tveimur herrum.

GLĘPUR SĶŠUSTU ALDAR

Skelfilegasta dęmiš um hvernig verštrygging hefur svipt saklaust fólk aleigunni er frį nķunda įratug sķšustu aldar žegar misgengi lįnskjaravķsitölu og launa nįši hįmarki. Mjög margir sem žį gįtu ekki stašiš undir afborgunum lįna ķ 45-60% veršbólgu įranna 1978 - 1983 (yfir 100% um mitt įr 1983) hafa boriš harm sinn ķ hljóši. Žeim var jafnvel ekki trśaš žegar žeir reyndu aš śtskżra hvers vegna fjįrhagsstaša žeirra varš allt ķ einu mjög slęm. Žį žekktist jafnvel aš hśsnęšislįn bęru 26-28% vexti og óverštryggšar skuldbindingar bįru um tķma 52,5% vexti. Misgengi nķunda įratugarins hefur stundum veriš kallaš glępur aldarinnar. Stór orš! Hins vegar ber aš hafa ķ huga aš aukiš innsęi hagfręšinga, öflugri hagstjórnartęki, einaršur vilji stjórnmįlamanna og žjóšarsįtt hafa oršiš til žess aš allt žetta er vonandi ašeins veröld sem var.

ÉG MĘLI MEŠ...

afnįmi verštryggingar.


ANDLEG, LĶKAMLEG OG FÉLAGSLEG HEILSA

Ég er meš stęrri mönnum og töluvert žykkur. Ef ég hreyfši mig daglega ķ 60 mķnśtur vęri ég sennilega ķ kjöržyngd. Į vorin, sumrin og haustin geng ég töluvert mikiš. Best finnst mér aš ganga śti ķ nįttśrunni og helst ekki minna en ķ 200 mķnśtur į viku aš lįgmarki. Hreyfing er fyrirbyggjandi og eykur andlegt, lķkamlegt og félagslegt žol og hreysti. Ķ göngutśrum fęr heilinn tękifęri til aš leita svara viš śrlausnarefnum sem oft viršast torleyst og yfirvinna įhyggjur og kvķša. Sķšast en ekki sķst veita göngutśrar mér oft frjóar hugmyndir. Lķkamlegur įvinningur göngutśra er löngu sannašur. Sį įvinningur nęr bęši til almennrar lķffęrastarfsemi og stoškerfis. Andleg og lķkamleg vellķšan leišir svo til bęttrar félagslegrar heilsu, félagslyndis og įręšis.

ÉG MĘLI MEŠ...

göngutśrum, --- bęši stuttum og löngum.


ÓSKILYRTIR KAUPRÉTTARSAMNINGAR OG OFURLAUN

Athyglisvert var aš hlusta į Vilhjįlm Bjarnason višskiptafręšing og ašjśnkt ķ Silfri Egils ķ gęr er hann ręddi um óskilyrta kaupréttarsamninga, sem leiša til ofurlauna. Svo viršist sem hér į landi fįi stjórnendur banka og annarra stórfyrirtękja kaupréttarsamninga įn žess aš geršur sé samningur um hvern įrangur žeir skuli sżna til aš slķkur réttur verši virkur. Įbending hans um įrangurstengingu kaupréttarsamninga erlendis hlżtur aš verša stjórnum stórfyrirtękja hér į landi hvati til aš endurskoša žessi mįl. Žaš er sjįlfsögš krafa almennra hluthafa. Aš auki žarf aš hafa ķ huga aš stjarnfręšilegur kjaramunur innan lķtils samfélags getur rofiš samhug og gleši, trś į aš réttlęti rķki og sįtt um aš hér sé gott aš vera til. Žrįtt fyrir žetta finnst mér aš góš og dżrmęt störf beri aš launa mjög vel. Žaš er hagur okkar allra og lašar hęfileikarķka einstaklinga til aš takast į viš žau verkefni sem žeir eru bestir ķ.

ÉG MĘLI MEŠ...

aš viš reynum aš koma mįlum svo fyrir aš sem flestir uppskeri eins og žeir sį. Žaš er félagslegt réttlętismįl.


VIKA STÓRRA ATBURŠA Ķ LĶTILLI SÓKN

VIKA STÓRRA ATBURŠA Ķ LĶTILLI SÓKN

Žaš er įnęgjulegt aš geta hafiš bloggritun hér meš žvķ aš lķta yfir lišna viku og sjį žar tvo stóra atburši ķ umhverfi sem ekki lętur mikiš yfir sér. Ég er svo heppinn aš vera sóknarprestur ķ Hraungeršisprestakalli ķ Flóa. Ķ prestakallinu eru žrjįr sóknir: Hraungeršissókn, Laugardęlasókn og Villingaholtssókn. Mörg bżli žessara sókna eiga sér merka sögu og mannlķf svęšisins djśpar rętur. Mannfólkiš ķ Flóanum er vandręšalaust, hógvęrt og hįttvķst. Af žremur sóknum prestakallsins hefur ein verulega sérstöšu. Žaš er Laugardęlasókn. Hśn er mynduš af nokkrum bęjum ķ hinum forna Hraungeršishreppi (nś Flóahreppi) og Sandvķkurhreppi hinum forna (nś Įrborg). Sóknarfęri innan landamerkja Laugardęlasóknar eru mörg enda einsżnt aš žéttbżlisžróun śt frį Selfossi mun fyrr eša sķšar verša inn į lendur hennar. Er sś žróun hafin og lķklegt aš į nęstu įratugum fjölgi mjög ķ sókninni. En hverjir eru hinir stóru atburšir lķtillar sóknar? Žeir tengjast bįšir žessari litlu sókn meš vaxtarmöguleikana.

BOBBY FISCHER – HEILBRIGŠISSTOFNUN SUŠURLANDS

Ķ fyrsta lagi var sjįlfur Bobby Fischer jaršsettur ķ grafreit Laugardęlakirkju ķ sķšust viku og nż bygging Heilbrigšisstofnunar Sušurlands var vķgš ķ sömu viku. Fjölmišlar hafa fjallaš töluvert um śtför Fischers, mešal annars um leynd hennar. Bįšir žessir atburšir hafa komiš į óvart, śtför Fischers ķ Laugardęlakirkjugarši og aš Heilbrigšisstofnun Sušurlands skuli vera ķ Laugardęlasókn, sem hefur veriš aš skżrast nś žegar skipulagsmįl svęšisins hafa veriš uppi į borši. Ķ bįšum tilvikum er um sérlega įnęgjuleg mįlefni aš ręša. Annars vegar geta ķbśar Flóahrepps og Laugardęlasóknar veriš stoltir af žvķ aš žessi heimsžekkti skįksnillingur skuli hafa viljaš hvķla lśin bein ķ grafreit žessa fornfręga kirkjustašar. Hins vegar er įnęgjulegt aš skapast skuli tękifęri til aš verša viš beišni kirkjuyfirvalda um jöfnun žjónustuįlags ķ prestaköllum, ķ žessu tilviki milli žessara misstóru prestakalla, Selfossprestakalls og Hraungeršisprestakalls. Sķšast en ekki sķst fögnum viš stórbęttri sjśkrahśsašstöšu fyrir alla Sunnlendinga og heilsugęsluašstöšu fyrir lįgsveitirnar ķ Įrnessżslu. Žaš var įnęgjulegt aš vera višstaddur formlega opnun žessarar glęsilegu ašstöšu. Jį, mjög stórir atburšir geta gerst ķ mjög litlum sóknum.

ÉG MĘLI MEŠ…

aš lifa einn dag ķ einu! Hitt er ekkert lķf.


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband